Zarówno w polskich, jak i międzynarodowych dokumentach i opracowaniach wciąż zamiennie stosowane są pojęcia takie jak: “zapobieganie przemocy” i “prewencja przemocy”. Jednocześnie analiza dokumentów i działań dowodzi, że terminy te odnoszą się przede wszystkim do oddziaływań, które nie zapobiegają ani nie wyprzedzają przemocy, a jedynie łagodzą jej skutki.

Nie istnieje jedna międzynarodowa, uspójniona definicja profilaktyki przemocy wobec kobiet, przemocy domowej, czy innej przemocy ze względu na płeć.

W odróżnieniu od dokumentów anglojęzycznych, w polskiej literaturze w zasadzie nieobecny jest termin “profilaktyka przemocy” (primary prevention).

Z jednej strony odzwierciedla to dominujący sposób myślenia o przemocy wobec kobiet i innej przemocy ze względu na płeć – jako nieuniknionej, z drugiej – blokuje planowanie i wdrażanie skutecznych rozwiązań w zakresie jej przeciwdziałania.

W 2002 roku Światowa Organizacja Zdrowia zaproponowała typologię zaczerpniętą z obszaru zdrowia publicznego, która stała się globalnym standardem.

Profilaktyka (prewencja pierwszorzędowa, primary prevention) – to intencjonalne, oparte na dowodach naukowych strategie, programy i działania odnoszące się do źródeł i podstawowych przyczyn przemocy ze względu na płeć, przemocy wobec kobiet i dziewczyn, których celem jest zapobiec przemocy, zanim zostanie popełniona. Oddziaływanie to dotyczy całej populacji (nie „ofiar” lub „sprawców”) i musi mieć charakter systemowy – obejmuje współpracę różnych sektorów, w tym zdrowia, edukacji, usług społecznych, wymiaru sprawiedliwości, mediów, polityki i sektora prywatnego i jest realizowane na poziomach: systemowym, instytucjonalnym, społeczności i indywidualnym.

Reagowanie (prewencja drugo- i trzeciorzędowa, secondary and tertiary prevention): działania i programy o charakterze reaktywnym, podejmowane w celu przerwania istniejącej przemocy lub złagodzenia jej skutków dla ofiar (wczesna interwencja/interwencja kryzysowa, pomoc w zakresie zdrowia, prawna, psychologiczna, pomoc finansowa, mieszkaniowa) oraz karania i zapobiegania recydywie sprawców (interwencje policji, praca wymiaru sprawiedliwości, systemu penitencjarnego i in).

Konsekwencje nierozróżniania pomiędzy profilaktyką a innymi poziomami prewencji to m.in.:

• mylenie leczenia skutków z zapobieganiem przyczynom,
• ryzyko zatrzymania się na poziomie reagowania na skutki,
• niedoinwestowanie profilaktyki,
• problemy z oceną skuteczności interwencji,
• rozmycie odpowiedzialności między poszczególnymi sektorami publicznymi.

Dla rzetelności i skuteczności podejmowanych wysiłków w zakresie przeciwdziałania przemocy fundamentalne znaczenie ma zatem stosowanie poszczególnych pojęć w sposób uporządkowany, precyzyjny i odwołujący się do międzynarodowych standardów.