Model społeczno-środowiskowy

System powiązań pomiędzy czynnikami indywidualnymi, grupowymi, a także szerszym kontekstem instytucjonalnym, kulturowym i społecznym, którego uwzględnienie jest fundamentalne dla skutecznego zapobiegania przemocy.

Model społeczno-środowiskowy

Wprowadzenie1

Historycznie wiele prób wyjaśnienia przemocy wobec kobiet opierało się na uproszczonych lub jednoczynnikowych wyjaśnieniach przemocy stosowanej przez poszczególnych mężczyzn.

Za przyczyny przemocy uznawano takie indywidualne czynniki, jak psychologia lub stan zdrowia psychicznego sprawcy, jego doświadczenia życiowe (np. doświadczanie przemocy w dzieciństwie), zachowania (np. używanie alkoholu) lub sytuacja osobista (np. bezrobocie).

Choć czynniki te mogą występować w konkretnych przypadkach przemocy, nie wyjaśniają one jej systemowego charakteru, ponieważ większość mężczyzn, których one dotyczą, nie stosuje przemocy (a ponadto czynniki te odnoszą się również do wielu kobiet).

Aby właściwie wyjaśnić przemoc mężczyzn wobec kobiet jako powszechny problem społeczny, konieczna jest wyraźna analiza społeczna.

O modelu

Przedstawiona tu analiza opiera się na koncepcji „ekologii społecznej”, zobrazowanej za pomocą koncentrycznych kręgów modelu społeczno-środowiskowego przedstawionego na grafice.

Podejście społeczno-środowiskowe stanowi odpowiedź na dowody wskazujące, że żaden pojedynczy czynnik nie jest w stanie wyjaśnić, dlaczego niektóre kobiety lub grupy kobiet doświadczają wyższych poziomów przemocy niż inne, podczas gdy niektóre są przed nią w większym stopniu chronione.2

Model ten postrzega przemoc wobec kobiet jako rezultat interakcji wielu czynników na różnych poziomach: na poziomie indywidualnym i relacyjnym, organizacyjnym i społecznościowym, systemowym i instytucjonalnym oraz na poziomie całego społeczeństwa.

Model społeczno-środowiskowy uznaje, że interakcje między czynnikami na różnych poziomach są równie istotne jak oddziaływanie czynników występujących w obrębie jednego poziomu.

  1. Tłumaczenie z użyciem narzędzi LLM poddane redakcji językowej. Our Watch. (2021). Change the story: A shared framework for the primary prevention of violence against women in Australia (2nd ed.). Melbourne, Australia: Our Watch. Str. 34. ↩︎
  2. World Health Organization. (2021). The ecological framework. Violence Prevention Alliance, Global Campaign for Violence Prevention. ↩︎

Data aktualizacji: 20.04.2026

Zapisz się na
newsletter

Otrzymuj aktualizacje z najnowszymi zasobami i wydarzeniami

Bez Przemocy
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.